Amazon Türkiye’de Amazon Lojistik (FBA) mı, Kendi Gönderiminiz mi? Karşılaştırma
Amazon Lojistik (FBA) depolama, paketleme ve kargoyu Amazon’a devretmenizi sağlar; kendi gönderiminiz ise stok esnekliği verir. İki modelin maliyet, hız ve çok kanallı satışta stok bölünmesine etkisini karşılaştırıyoruz.
Bu yazıda (7 başlık)
Amazon Türkiye'de iki temel gönderim modeli vardır: Amazon Lojistik (FBA) modelinde ürünlerinizi Amazon'un lojistik merkezine gönderirsiniz, siparişleri Amazon depolar, paketler ve kargolar; kendi gönderiminizde (FBM) ise ürün sizin deponuzda kalır, siparişi siz hazırlar ve gönderirsiniz. Hangisinin daha iyi olduğu ürünün satış hızına, boyutuna ve kaç kanalda satış yaptığınıza bağlıdır.
Bu yazıda iki modeli maliyet kalemleri, teslim hızı ve görünürlük, çok kanallı satışta stok bölünmesi açısından karşılaştırıyor; hangi ürün için hangi modelin daha uygun olduğuna dair bir karar tablosu veriyoruz. Amazon'un program koşulları ve ücretleri değişebildiği için kesin rakam vermiyoruz; örnek hesaplardaki tutarlar açıklayıcı örnektir. Güncel koşulları ve ücretleri Amazon Satıcı Merkezi'nden (Seller Central) kontrol edin.
İki model
Amazon Lojistik (FBA)
FBA (Fulfillment by Amazon), Amazon'un kendi fulfillment hizmetidir. Süreç şöyle işler:
- Satıcı Merkezi'nde hangi üründen kaç adet göndereceğinizi belirten bir sevkiyat oluşturursunuz.
- Ürünleri Amazon'un istediği hazırlık ve etiketleme kurallarına göre paketleyip lojistik merkezine gönderirsiniz.
- Amazon ürünleri teslim alır ve depolar.
- Sipariş geldiğinde Amazon ürünü toplar, paketler ve müşteriye gönderir; bu süreçteki müşteri hizmetlerini ve iadeleri de yürütür.
Bu, genel fulfillment hizmetinin pazaryerine özel bir biçimidir. Dış kaynaklı depo hizmetinin genel mantığını ve maliyet kalemlerini fulfillment ve 3PL rehberimizde anlattık.
Kendi gönderiminiz (FBM)
FBM (Fulfillment by Merchant) modelinde stok sizdedir. Sipariş Satıcı Merkezi'ne düşer, siz paketler ve kargoya verirsiniz. Kendi kargo anlaşmanızı kullanabilir ya da Amazon Türkiye'nin satıcılara sunduğu anlaşmalı kargo seçeneklerinden yararlanabilirsiniz. Kendi kargonuzla gönderdiğinizde kargo firmasını ve takip numarasını siparişe girmeniz gerekir.
Amazon'da hesap açma ve ürün listeleme adımlarını Amazon Türkiye satıcı rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Maliyet kalemleri
İki modelde de Amazon'un satış ücreti (komisyon) ödenir. Fark, siparişi müşteriye ulaştırmanın maliyetindedir.
| Kalem | Amazon Lojistik (FBA) | Kendi gönderiminiz (FBM) |
|---|---|---|
| Depoya ulaştırma | Ürünleri Amazon'un lojistik merkezine gönderme nakliyesi | Yok (ürün zaten sizde) |
| Hazırlık ve etiketleme | Amazon'un kurallarına göre; sizin işçiliğiniz ya da ek ücretli hizmet | Kendi standardınız |
| Depolama | Amazon'un depolama ücreti; uzun süre bekleyen stokta ek ücret olabilir | Kendi depo kiranız ve giderleriniz |
| Toplama, paketleme, kargo | Birim başına gönderim ücreti | Kargo ücreti + ambalaj + işçilik |
| İade | Amazon yürütür; bazı iadelerde ücret olabilir | Siz yürütürsünüz; dönüş kargosu ve kontrol işçiliği |
| Stok geri çekme | Stoğu Amazon'dan geri almak ya da imha ettirmek için ücret olabilir | Yok |
| Müşteri hizmetleri | Gönderimle ilgili soruları Amazon yanıtlar | Siz yanıtlarsınız |
Ücretlerin hangi ölçüye göre hesaplandığı (boyut sınıfı, ağırlık, hacim, süre) ve hangi ücretlerin uygulandığı programın güncel koşullarına bağlıdır. FBA'ya karar vermeden önce kendi ürünlerinizin ölçü ve ağırlıklarıyla Amazon'un güncel ücret tablosunu ve hesaplayıcısını kullanın.
Sipariş başına karşılaştırma
Bir ürün için iki modeli, sipariş başına gönderim maliyetine çevirerek karşılaştırın. Örnek bir küçük ev ürünü için:
| FBA (örnek) | Tutar | FBM (örnek) | Tutar |
|---|---|---|---|
| Gönderim ücreti | 75 TL | Kargo ücreti | 70 TL |
| Depolama payı (2 ay bekleme) | 8 TL | Ambalaj | 8 TL |
| Depoya nakliye payı | 6 TL | Paketleme işçiliği | 12 TL |
| Hazırlık ve etiket | 2 TL | Depo payı | 5 TL |
| Toplam | 91 TL | Toplam | 95 TL |
Bu örnekte iki model birbirine yakın. Ama aynı ürün depoda 2 ay yerine 8 ay beklerse FBA depolama payı 8 TL'den 32 TL'ye çıkar ve toplam 115 TL olur; FBM daha ucuz hale gelir. Bu yüzden FBA hesabında en kritik değişken ürünün ne kadar hızlı döndüğüdür. Satış hızını ölçmenin yolunu stok devir hızı yazımızda anlattık.
FBM tarafında kargo ücretini doğru tahmin etmek için paketin desisini bilmeniz gerekir; formül ve örnekler desi rehberimizde.
Teslim hızı ve görünürlük
Amazon'da müşteri, ürün sayfasında teslim tarihini ve gönderim seçeneklerini doğrudan görür. Teslim süresi kısa ve güvenilir olan teklifler müşteri için daha çekicidir.
- Prime etiketi: Amazon'a göre Amazon Lojistik, ürünlerinize Prime etiketi kazandırmanın en kolay yoludur. Kendi gönderiminizle Prime'a uygunluk, Amazon'un o dönemdeki program şartlarına bağlıdır.
- Öne çıkan teklif: Aynı ürünü (aynı ASIN'i) birden fazla satıcı sattığında Amazon bir teklifi öne çıkarır. Fiyatın yanında teslim hızı ve satıcı performansı gibi ölçütler de rol oynar. Aynı ürüne teklif verme mantığını ASIN rehberimizde anlattık.
- Hafta sonu ve yoğun dönemler: FBA'da siparişin hazırlanması Amazon'un operasyonuna bağlıdır. FBM'de ise sizin çalışma saatleriniz ve kargo kesim saatiniz belirleyicidir.
Kendi gönderiminizde hız avantajını kaybetmemek için hazırlık süresini gerçekçi tanımlayın ve siparişi bu sürede kargoya verin. Geç gönderim, Satıcı Merkezi'ndeki hesap sağlığı göstergelerini olumsuz etkileyebilir.
Çok kanallı satışta stok bölünmesi
Amazon dışında Trendyol, Hepsiburada ya da kendi sitenizde de satış yapıyorsanız, FBA kararı stok yönetiminizi doğrudan etkiler.
Sorun: iki ayrı stok havuzu
FBA'ya gönderdiğiniz ürün Amazon'un deposundadır ve orada Amazon siparişleri için bekler. Aynı ürünü diğer kanallarda satmak için kendi deponuzda ayrıca stok tutmanız gerekir. Sonuçta stoğunuz ikiye bölünür:
- FBA stoğu: Yalnız Amazon siparişlerine gider.
- Kendi depo stoğunuz: Diğer bütün kanallara gider.
Bu bölünmenin iki riski vardır. Birincisi, bir havuz tükenirken diğerinde ürün beklemesi: Trendyol'da stoğunuz biterken Amazon deposunda satılmayan 200 adet durabilir. İkincisi, toplam stoğun artması: iki havuzda da emniyet payı tutmak zorunda kalırsınız, bu da bağlanan sermayeyi yükseltir.
Bölünmeyi yönetmek
- FBA'ya sınırlı ve ölçülü gönderin. Amazon satış hızınızın birkaç haftalık karşılığını gönderin, tamamını değil.
- Havuzları ayrı izleyin. Her iki havuzun da kaç gün yeteceğini ayrı hesaplayın; birini doldururken diğerini boşaltmayın.
- Kendi deponuzun stoğunu doğru kanallara gösterin. FBA'daki stok diğer kanallarda satılamaz; kendi depo stoğunuzu da yalnız gerçekten oradan gönderebileceğiniz kanallara açın.
Hastürk CRM'in stok senkronizasyonu bölümünde stok gönderimini her kanal için ayrı açıp kapatabilir ve bir kanalda gösterilecek en fazla adedi sınırlayabilirsiniz; bir kanalda satılan ürünün yeni stoğu, gönderimi açık olan diğer kanallara gider. Amazon entegrasyonu şu anda test aşamasındadır: Amazon siparişlerini diğer kanallarla aynı listede gösterir, stok ve fiyatlarınızı ilanlarınıza gönderir, kargo takip numarasını Amazon'a bildirir; Amazon'un kendi deposundan gönderdiği siparişlerin durumu da izlenir.
Hangi ürün için hangisi?
Seçim ürün bazında yapılabilir: bazı ürünler FBA'da, bazıları kendi gönderiminizde olabilir.
| Ürün özelliği | Daha uygun model | Neden? |
|---|---|---|
| Hızlı dönen, küçük-orta boy, standart ürün | FBA | Depolama süresi kısa; teslim hızı avantajı satışa yansır |
| Yavaş dönen ya da sezonluk ürün | FBM | Uzun bekleyen stok depolama maliyeti biriktirir |
| Büyük, ağır ya da hacimli ürün | Genellikle FBM | Boyuta bağlı ücretler ve depoya nakliye pahalılaşabilir |
| Kırılgan ya da özel paketleme gerektiren ürün | FBM | Paketleme kalitesi sizin kontrolünüzde kalır |
| Kişiye özel ya da siparişe göre hazırlanan ürün | FBM | Önceden stoklanamaz |
| Birçok kanalda satılan, stoğu sınırlı ürün | Genellikle FBM | Stok tek havuzda kalır, tüm kanallara açılır |
| Yalnız ya da ağırlıkla Amazon'da satılan ürün | FBA | Stok bölünmesi sorunu yok |
Karar için dört soru
- Bu ürün Amazon'da ayda kaç adet satıyor ve depoda ortalama ne kadar bekleyecek? Bekleme süresi uzadıkça FBA'nın avantajı azalır.
- Ürünün paketli ölçüsü ve ağırlığı, ücret tablosunda hangi sınıfa düşüyor? Sınıf eşiğinin hemen üstündeyseniz ambalajı küçültmek maliyeti belirgin düşürebilir.
- Aynı ürünü kaç kanalda satıyorsunuz ve toplam stoğunuz ne kadar? Stok sınırlıysa bölmek, diğer kanallarda tükenme riskini artırır.
- Kendi gönderiminizle Amazon'un beklediği hızı ve güvenilirliği sağlayabiliyor musunuz? Sağlayamıyorsanız FBA, müşteri deneyimini korumanın yolu olabilir.
Küçük başlayın
FBA'yı denemek istiyorsanız en hızlı dönen birkaç ürününüzle, sınırlı adetle başlayın. Bir-iki ay boyunca sipariş başına gerçek maliyeti, satış hızındaki değişimi ve diğer kanallardaki stok durumunu izleyin. Amazon deposunda satılmadan bekleyen ürünleri düzenli kontrol edin; uzun süre hareketsiz kalan stoğu nasıl tespit edeceğinizi ölü stok rehberimizde anlattık.
Sonuç
Amazon Lojistik, depolama, paketleme, kargo ve iade işini Amazon'a devrederek hız ve görünürlük avantajı sağlar; karşılığında depolama ve gönderim ücretleri ödersiniz ve stoğunuzun bir kısmı yalnız Amazon'a ayrılır. Kendi gönderiminiz ise stoğu tek havuzda tutar, çok kanallı satışta esneklik verir, ama hız ve operasyon yükü sizde kalır. Doğru seçim ürün bazında, satış hızı, boyut ve kanal sayısına göre yapılır. Amazon ve diğer kanallarınızın siparişlerini tek listede görmek için canlı demoyu inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
FBA ile FBM arasındaki fark nedir?
FBA'da ürünler Amazon'un lojistik merkezinde durur; siparişi Amazon paketler, gönderir ve iadeyi yönetir. FBM'de ürün sizin deponuzdadır; siparişi siz hazırlar, kargoya verir ve iadeyi siz yönetirsiniz.
Amazon Lojistik ücretleri nelerdir?
Genellikle depolama ücreti, birim başına gönderim ücreti ve duruma göre uzun süreli depolama, iade işleme ya da stok geri çekme ücretleri. Ücretler ürünün boyutuna, ağırlığına ve programın güncel koşullarına göre değişir; Satıcı Merkezi'ndeki güncel ücret tablosunu kontrol edin.
FBA ürünlerime Prime etiketi kazandırır mı?
Amazon'a göre Amazon Lojistik, Prime etiketi kazanmanın en kolay yoludur. Kendi gönderiminizle Prime'a uygunluk ise Amazon'un o dönemdeki program şartlarına bağlıdır.
Aynı ürünü hem FBA'da hem kendi gönderimimle satabilir miyim?
Programın güncel kurallarına bağlıdır; Satıcı Merkezi'nden kontrol edin. Her durumda FBA'ya gönderdiğiniz stoğun yalnız Amazon siparişlerine gideceğini, diğer kanallar için kendi deponuzda ayrıca stok tutmanız gerektiğini hesaba katın.
Çok kanallı satışta FBA mantıklı mı?
Ürün Amazon'da hızlı dönüyorsa ve toplam stoğunuz iki havuza bölünmeye yetiyorsa mantıklı olabilir. Stok sınırlıysa ve ürün birçok kanalda satılıyorsa, kendi gönderiminiz stoğu tek havuzda tuttuğu için çoğu zaman daha güvenlidir.
