Desi Nedir, Nasıl Hesaplanır? Kargo Desi Hesaplama Rehberi ve Örnekler

Desi, bir kargo paketinin kapladığı hacmin ağırlık karşılığıdır ve kargo ücretinin hesaplanmasında kullanılır. Yurt içi kargoda desi, paketin en × boy × yükseklik ölçülerinin santimetre cinsinden çarpılıp 3000'e bölünmesiyle bulunur. Kargo firması bu değeri paketin gerçek ağırlığıyla (kg) karşılaştırır ve hangisi büyükse ücreti ona göre hesaplar. Örneğin 30 × 20 × 15 cm ölçülerindeki 2 kg'lık bir koli 9.000 ÷ 3000 = 3 desidir; desi ağırlıktan büyük olduğu için ücret 3 desi üzerinden alınır.

Bu rehberde desinin ne olduğunu, nasıl hesaplandığını, pazaryerlerinde kargo ücretini nasıl etkilediğini ve desiyi düşürerek kargo maliyetinizi nasıl azaltabileceğinizi örneklerle anlatıyoruz. Hesabı hemen yapmak isterseniz desi hesaplama aracımız ücretsizdir, birden fazla koliyi de hesaplar.

Desi nedir?

Kargo araçlarının kapasitesi yalnız ağırlıkla değil, hacimle de sınırlıdır. Büyük ama hafif bir koli (örneğin bir yastık) araçta çok yer kaplar, ama tartıda neredeyse hiç ağırlık göstermez. Küçük ama ağır bir koli (örneğin bir kutu cıvata) ise az yer kaplar ama ağırdır. Kargo firmaları bu iki durumu adil biçimde fiyatlayabilmek için hacmi bir ağırlık birimine çevirir: buna desi denir.

Kısacası desi, "bu paket araçta ne kadar yer kaplıyorsa, o kadar ağırmış gibi" ücretlendirilmesini sağlar. Kargo ücretine esas alınan değere de ücrete esas ağırlık denir.

Desi nasıl hesaplanır?

Desi = En (cm) × Boy (cm) × Yükseklik (cm) ÷ 3000

Hesap üç adımdan oluşur:

1. Paketi ölçün. Kolinin dış ölçülerini santimetre cinsinden ölçün. Şişkin ya da düzensiz paketlerde en geniş noktayı alın; kargo firması da öyle ölçer.
2. Ölçüleri çarpıp 3000'e bölün. Çıkan sonuç paketin desisidir. Küsuratlı sonuçlar kargo firmalarınca genellikle bir üst tam desiye yuvarlanır.
3. Gerçek ağırlıkla karşılaştırın. Paketi tartın. Desi ile kilogram cinsinden ağırlıktan hangisi büyükse, kargo ücreti o değer üzerinden hesaplanır.

Neden 3000'e bölünüyor?

Bölen, kargo firmasının kaç santimetreküp hacmi 1 kilograma eşit saydığını gösterir. 3000 böleni, 3.000 cm³'lük hacmin 1 desi kabul edildiği anlamına gelir. Türkiye'de yurt içi kargo firmalarının ve pazaryerlerinin anlaşmalı kargo hesaplarının büyük çoğunluğu 3000 bölenini kullanır. Yurt dışı ve bazı ekspres gönderilerde 4000 ya da 5000 gibi farklı bölenler kullanılabilir. Kendi kargo anlaşmanızla çalışıyorsanız sözleşmenizdeki böleni ve yuvarlama kuralını mutlaka kontrol edin.

Örneklerle desi hesaplama

İkinci satırdaki küçük ama ağır paket, desisinden çok ağırlığıyla ücretlendirilir. Dördüncü satırdaki büyük koli ise 12 kg olmasına rağmen 32 desi üzerinden fiyatlanır. Mobilya, ev tekstili, oyuncak ve ambalajı hacimli ürünlerde kargo maliyetinin yüksek çıkmasının nedeni budur.

Birden fazla koli gönderirken

Aynı siparişte birden fazla koli varsa her koli ayrı ölçülür ve her birinin desi ile ağırlığından büyük olanı alınır; sonra bunlar toplanır. Bazı kargo anlaşmalarında toplam desi ile toplam ağırlık karşılaştırılabilir. Hangi yöntemin uygulandığını anlaşmanızdan öğrenin. Desi hesaplama aracımızda birden fazla koli ekleyerek her iki toplamı da görebilirsiniz.

Paketi doğru ölçmek

Desi hesabı ancak ölçü doğruysa işe yarar. Kargo firması paketi şubede ya da aktarma merkezinde kendi cihazıyla ölçer; sizin ölçünüz bundan farklıysa faturada beklemediğiniz bir desiyle karşılaşırsınız. Doğru ölçüm için:

• Paketi kapattıktan sonra ölçün. Bant, dolgu ve etiket eklendikten sonraki son hali esas alınır.
• En geniş noktayı alın. Kapak tam kapanmayan, ortası şişmiş ya da yanlarından taşan kolilerde en dıştaki noktayı ölçün.
• Santimetreyi yukarı yuvarlayın. 29,6 cm'lik bir kenarı 30 cm kabul edin; kargo firması da genellikle öyle yapar.
• Ağırlığı dijital tartıyla ölçün. Özellikle ağırlık ile desinin birbirine yakın olduğu paketlerde birkaç yüz gramlık fark ücrete esas değeri değiştirebilir.
• Sık gönderdiğiniz paketlerin ölçüsünü kaydedin. Her ürün için "hangi koli, kaç desi" bilgisini bir kez not edin; hem paketlemeyi hızlandırır hem de kargo faturalarını kontrol etmeyi kolaylaştırır.

Desi baremleri ve fiyat listeleri

Kargo firmaları ve pazaryerlerinin anlaşmalı kargo tarifeleri genellikle desi kademeleri halinde düzenlenir: 0–1 desi, 2 desi, 3 desi gibi küçük paketler için ayrı ayrı, daha büyük paketler için ise desi aralıkları ya da her ek desi için ek ücret şeklinde. Bu yüzden paketinizin desisi bir kademenin sınırındaysa, küçük bir ölçü değişikliği bile ücretinizi bir kademe aşağı ya da yukarı taşır.

Tarifeler firmaya, anlaşmanıza ve döneme göre değişir; bu yazıda güncelliğini yitirebilecek fiyatlar vermiyoruz. Bunun yerine sattığınız ürünler için şu küçük tabloyu bir kez hazırlamanızı öneriyoruz:

Bu tablo, hangi ürünlerde kargonun kârınızın büyük kısmını aldığını bir bakışta gösterir ve fiyatlamada kargo maliyetini unutmamanızı sağlar.

Yurt dışı gönderilerde hacimsel ağırlık

Yurt dışı gönderilerde aynı mantık hacimsel ağırlık (volumetric weight) adıyla uygulanır. Uluslararası taşıyıcılar çoğunlukla 5000 bölenini kullanır: 40 × 30 × 20 cm'lik bir koli 24.000 ÷ 5000 = 4,8 kg hacimsel ağırlık eder. Gerçek ağırlık 3 kg ise ücret 4,8 kg üzerinden, genellikle yarım ya da tam kilograma yuvarlanarak hesaplanır. Mikro ihracat ya da yurt dışı pazaryerlerine satış yapıyorsanız taşıyıcınızın bölenini ve yuvarlama kuralını mutlaka öğrenin; yurt içine göre çok daha pahalı olduğu için ambalaj optimizasyonu burada daha da önemlidir.

Pazaryerlerinde desi ve kargo ücreti

Trendyol ve Hepsiburada gibi pazaryerlerinin anlaşmalı kargo modellerinde kargo ücreti, paketin desisine göre belirlenen fiyat listesinden hesaplanır ve satıcıya kargo faturası olarak yansıtılır. Bu yüzden desi, satıcının kârını doğrudan etkiler.

Trendyol'un Satıcı Bilgi Merkezi'ndeki açıklamaya göre kargo faturası, siparişin çıkış işlemi sırasında kargo firmasının sisteme işlediği desi bilgisi esas alınarak hazırlanır. Satıcı panelinden sipariş bazında desiyi ve desi karşılığında yansıyan ücreti görebilirsiniz. Ürünlerinize desi bilgisi girmeniz zorunlu değildir, ama girerseniz kargo faturalarının kontrolünde kullanılır; fazla desiden kesim yapıldığını düşünüyorsanız Trendyol'a bildirebilirsiniz.

Trendyol ayrıca belirli bir sipariş tutarının altında kalan siparişlerde kargo baremi uygular: bu siparişlerde desiye göre değil, sipariş tutarıyla orantılı daha düşük bir ücret yansıtılır. Satıcı Bilgi Merkezi'ndeki açıklamaya göre 10 desinin üzerindeki paketler barem desteğine dahil edilmez ve desiye göre ücretlendirilir. Barem tutarı ve kapsamı dönemsel olarak güncellendiğinden güncel değerleri satıcı panelinden kontrol edin.

Pazaryerlerinde satış süreçlerini daha ayrıntılı görmek için Trendyol mağaza açma ve Hepsiburada satıcı olma rehberlerimize bakabilirsiniz.

Desiyi düşürmenin 8 pratik yolu

Desi hacimle doğru orantılıdır; paketteki her boş santimetre size para olarak geri döner. Kolinin her kenarından 2 cm kısaltmak bile çoğu zaman bir ya da birkaç desi kademesi kazandırır.

1. Ürüne göre koli seçin. Elinizdeki tek tip büyük koliyi her ürüne kullanmak yerine birkaç farklı boyutta koli bulundurun. Örneğin 42 × 32 × 27 cm'lik bir koli 36.288 ÷ 3000 = 12,1, yani yuvarlanınca 13 desi eder; aynı ürün 40 × 30 × 25 cm'lik koliye sığıyorsa 10 desiye düşersiniz.
2. Boş alanı azaltın. Dolgu malzemesini, ürünü koruyacak kadar ama koliyi büyütmeyecek şekilde kullanın.
3. Ürünü katlayın ya da sıkıştırın. Tekstil ürünlerini katlayarak, yastık ve yorgan gibi ürünleri vakumlayarak gönderin.
4. Kutusuz gönderim seçeneğini değerlendirin. Kırılmayan tekstil ürünlerinde kargo poşeti, koliye göre çok daha düşük desi çıkarır.
5. Orijinal ambalajı sorgulayın. Bazı ürünlerin orijinal kutusu üründen çok daha büyüktür. Müşterinin ambalaj beklentisi yoksa daha küçük bir koli düşünün.
6. Koli ölçüsünü yuvarlama sınırına göre seçin. Küsurat bir üst desiye yuvarlandığı için, 3,05 desi çıkan bir koli 4 desi olarak ücretlendirilir. Bir kenarı birkaç milimetre küçük koli seçmek bir kademe kazandırabilir.
7. Çok parçalı siparişleri karşılaştırın. Bazen iki küçük koli, tek büyük koliden daha ucuza gider; bazen tersi. İki seçeneği hesaplayıp karşılaştırın.
8. Ürün desi bilgisini doğru girin. Pazaryerine ürünün paketlenmiş halinin ölçüsünü girin; faturadaki desiyle karşılaştırarak hatalı kesimleri yakalayın.

Kargo maliyeti fiyatınıza nasıl yansır?

Kargo ücreti, pazaryeri satışında komisyondan sonra genellikle en büyük kesinti kalemidir; düşük fiyatlı ürünlerde ise komisyonu bile geçebilir. Bu yüzden fiyat belirlerken ürünün desisini bilmek ve kargo ücretini maliyete eklemek gerekir.

Örneğin satış fiyatı 300 TL olan bir ürünü düşünün. Paket 4 desiden 2 desiye düşürüldüğünde aradaki kargo farkı doğrudan kârınıza eklenir; bu fark yüzlerce siparişte ciddi bir tutara ulaşır. Kendi ürününüzün kargo dahil net kârını görmek için Trendyol komisyon hesaplama ya da satış fiyatı hesaplama araçlarımıza kargo tutarınızı girerek hesap yapabilirsiniz. Tüm kesintilerin örnekli hesabı için de Trendyol komisyon ve net kâr rehberimize göz atabilirsiniz.

Pazaryeri anlaşmalı kargo mu, kendi anlaşmanız mı?

Pazaryerinin anlaşmalı kargosunu kullandığınızda desi tarifesi pazaryerinin anlaşmasıdır; ayrıca bir sözleşme yapmanız gerekmez ve ücret hakedişinizden düşülür. Kendi kargo anlaşmanızla çalıştığınızda ise tarifeyi, böleni ve yuvarlama kuralını kargo firmasıyla siz belirlersiniz. Gönderi hacmi yükselen satıcılar, özellikle kendi e-ticaret sitelerinden gelen siparişler için kendi anlaşmalarını yapmayı tercih edebilir. Hangisinin daha avantajlı olduğu ürünlerinizin desi dağılımına ve aylık gönderi adedinize bağlıdır; en sık gönderdiğiniz üç-dört paket ölçüsü için her iki tarifeyi yan yana koyup karşılaştırmak en sağlıklı yoldur.

Desi ile ilgili sık yapılan hatalar

• İç ölçüyü yazmak: Kolinin iç değil dış ölçüsü esas alınır.
• Şişkinliği hesaba katmamak: Fazla doldurulmuş, şişmiş koliler kargo firmasının ölçümünde daha büyük çıkar.
• Tek koli tipine bağlı kalmak: Her ürünü aynı koliyle göndermek, küçük ürünlerde gereksiz desi ödemek demektir.
• Kargo faturasını kontrol etmemek: Faturadaki desi ile gerçek paketin desisi arasındaki farklar fark edilmezse sürekli fazla ödeme yapılır.
• Fiyatlamada kargoyu unutmak: Ürünün fiyatını kargo maliyetini hesaba katmadan belirlemek, özellikle hacimli ürünlerde zararına satışa yol açar.

Gerçek kargo maliyetini her sipariş için görün

Desiyi hesaplamak bir adım; asıl önemli olan her siparişte gerçekte ne kadar kargo ödediğinizi bilmek. Hastürk CRM, Trendyol ve Hepsiburada gibi pazaryerlerinin kestiği kargo faturalarını otomatik çeker ve tahmini değil gerçek kargo tutarını ilgili siparişe işler. Böylece kâr-zarar ekranında her siparişin komisyon, kargo, hizmet bedeli ve stopaj sonrası net kârını görürsünüz; kargo maliyeti yüksek çıkan ürünleri kolayca fark edersiniz.

Kargo ve etiket tarafında ise pazaryerinin anlaşmalı kargosuyla gönderimde barkod doğrudan pazaryerinden alınır; etiketleri termal ya da normal yazıcıdan tek tek veya toplu basarsınız. Kendi kargo anlaşmanızla çalışıyorsanız kargo firması entegrasyonu ile gönderiyi panelden açabilirsiniz.

Paneli kayıt olmadan canlı demoda inceleyebilir, kendi mağazanızı bağlayarak 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

1 desi kaç kilogramdır?

Desi bir hacim ölçüsüdür, ama kargo ücretlendirmesinde 1 desi 1 kilogram gibi değerlendirilir. 3000 böleniyle 1 desi, 3.000 cm³'lük hacme karşılık gelir; örneğin 20 × 15 × 10 cm'lik bir koli 1 desidir.

Desi mi ağırlık mı esas alınır?

İkisinden büyük olanı. Paketin desisi 3, ağırlığı 2 kg ise ücret 3 desiden; desisi 2, ağırlığı 5 kg ise 5 kg'dan hesaplanır.

Desi hesaplamada neden 3000'e bölünür?

Türkiye'de yurt içi kargo firmalarının çoğu 3.000 cm³'lük hacmi 1 desi kabul eder. Bölen firmaya ve gönderi türüne göre değişebilir; yurt dışı ve bazı ekspres gönderilerde 4000 ya da 5000 kullanılabilir.

Küsuratlı desi nasıl yuvarlanır?

Kargo firmaları küsuratlı desiyi çoğunlukla bir üst tam sayıya yuvarlar; 2,1 desi çıkan bir paket 3 desi olarak ücretlendirilebilir. Yuvarlama kuralı firmaya ve anlaşmaya göre değişebileceği için anlaşmanızı kontrol edin.

Poşetle gönderilen ürünün desisi nasıl hesaplanır?

Poşet de aynı formülle hesaplanır: dolu haldeki poşetin en geniş noktalarındaki en, boy ve yüksekliği ölçülür. Tekstil gibi ürünlerde poşet, koliye göre genellikle çok daha düşük desi çıkarır.

Pazaryerinde kargo faturamdaki desi yanlışsa ne yapmalıyım?

Önce paketin gerçek ölçülerini kontrol edin. Faturadaki desi gerçek ölçüden büyükse, pazaryerinin satıcı panelindeki sipariş bazlı kargo detaylarıyla birlikte pazaryerine bildirin. Ürünlerinize doğru desi bilgisi girmek bu kontrolü kolaylaştırır.