E-Ticarette Kargo Maliyeti Nasıl Düşürülür? Kargo Anlaşması, Desi ve Pazaryeri Kargo Modelleri

E-ticarette kargo maliyeti üç şeye bağlıdır: paketin ücrete esas ağırlığı (desi ya da kilogram), bu ağırlığa uygulanan tarife (pazaryerinin anlaşması ya da sizin anlaşmanız) ve iade, hatalı faturalama, yeniden gönderim gibi operasyon kayıpları. Kargo maliyetini kalıcı olarak düşürmenin yolu bu üçüne ayrı ayrı müdahale etmektir: paketi küçültmek, doğru kargo modelini seçip iyi bir anlaşma yapmak ve kaçakları kapatmak.

Bu yazıda kargo maliyetinizi nasıl analiz edeceğinizi, pazaryeri kargo modellerini, kargo firmasıyla anlaşma yaparken nelere bakmanız gerektiğini, desi optimizasyonunun gerçek etkisini ve kargo faturalarını nasıl kontrol edeceğinizi örneklerle anlatıyoruz.

Kargo maliyetiniz neden yüksek?

Kargo, özellikle düşük ve orta fiyatlı ürünlerde komisyondan sonra en büyük kesinti kalemi olabilir. Sipariş başına neredeyse sabit olduğu için ürün fiyatı düştükçe kargo, kârın daha büyük bir kısmını alır. Maliyeti oluşturan bileşenler şunlardır:

İlk adım: kargo maliyetinizi ölçün

Maliyeti düşürmeden önce nereye gittiğini görmeniz gerekir. Son üç ayın gönderilerini bir tabloya dökün ve şu soruların cevabını çıkarın:

1. Sipariş başına ortalama kargo maliyetiniz ne kadar? Toplam kargo faturasını gönderi sayısına bölün.
2. Kargo, cironun yüzde kaçı? Toplam kargo maliyetini toplam ciroya bölün. Bu oranı ürün ve kanal bazında da hesaplayın.
3. Gönderileriniz hangi desi aralıklarında yoğunlaşıyor? Gönderilerin büyük kısmı birkaç ürün ve birkaç koli ölçüsünde toplanır. İyileştirmeyi buradan başlatın.
4. Hangi kanalda hangi tarifeyle gönderiyorsunuz? Pazaryeri anlaşması ile kendi anlaşmanızın aynı desi için fiyatlarını yan yana koyun.
5. İade gönderileri ne kadar tutuyor? İade oranı yüksek ürünlerde gidiş ve dönüş kargosu birlikte düşünülmelidir.

Bu analiz genellikle şaşırtıcı bir sonuç verir: kargo maliyetinin büyük kısmı birkaç ürünün yanlış koliyle gönderilmesinden ya da birkaç kategorideki yüksek iade oranından kaynaklanır.

Pazaryeri kargo modelleri

Pazaryerlerinde iki temel model vardır ve her pazaryerinin seçenekleri, koşulları ve tarifeleri farklıdır:

• Pazaryerinin anlaşmalı kargosu: Siparişin kargo barkodu pazaryerinden gelir, gönderi pazaryerinin anlaştığı kargo firmalarıyla ve pazaryerinin anlaşmalı fiyatlarıyla taşınır. Ücret paketin desisine göre hesaplanır ve kargo faturası olarak hakedişinizden düşülür. Ayrı bir sözleşme gerekmez; yeni başlayan satıcıların çoğu bu modelle çalışır.
• Satıcının kendi kargo anlaşması: Bazı pazaryerleri ve kanallar, siparişi kendi anlaşmanızla göndermenize izin verir. Bu durumda tarifeyi kargo firmasıyla siz belirler, ücreti firmaya siz ödersiniz. Hangi kanalda, hangi koşullarla bu seçeneğin sunulduğunu satıcı panelinizden kontrol edin.

Barem ve kargo destek programları

Pazaryerleri düşük tutarlı siparişlerde kargo ücretini desiye göre değil, sipariş tutarına bağlı farklı bir fiyatlamayla hesaplayabilir; Trendyol'da bu uygulama kargo baremi olarak bilinir. Ayrıca zamanında kargolama gibi performans koşullarına bağlı indirimli tarifeler ya da destek programları dönem dönem duyurulur. Bu uygulamaların eşikleri, tutarları ve koşulları sık değiştiği için internetteki tablolara değil, satıcı panelinizdeki güncel duyurulara ve faturalarınıza güvenin. Düşük fiyatlı ürünlerde fiyat belirlerken barem uygulamasının sizin ürünlerinize etkisini mutlaka hesaba katın.

Kargo firması seçimi

Anlaşmalı kargo modelinde de çoğu zaman birden fazla kargo firması arasından seçim yapabilirsiniz. Firmaların tarifeleri, teslimat hızları ve bölgesel performansları farklı olabilir. Aynı desi için firmalar arasındaki fiyat farkını ve müşterilerinizin yoğunlaştığı bölgelerdeki teslim sürelerini karşılaştırarak varsayılan firmanızı belirleyin.

Kendi kargo anlaşmanızı yapmak

Kendi e-ticaret sitenizden satış yapıyorsanız ya da gönderi hacminiz belirli bir seviyeye ulaştıysa, kargo firmalarıyla doğrudan kurumsal anlaşma yapmak maliyeti düşürmenin en etkili yollarından biridir. Kargo firmaları teklif verirken büyük ölçüde gönderi hacminize ve paketlerinizin profiline bakar; bu yüzden görüşmeye hazırlıklı gitmek önemlidir.

Görüşmeden önce hazırlayın

• Aylık gönderi adedi: Son üç ayın ortalaması ve yoğun dönemlerdeki en yüksek adet.
• Desi dağılımı: Gönderilerinizin yüzde kaçı hangi desi aralığında? Firmalar en çok bu dağılıma göre fiyat verir.
• Gönderi bölgeleri: Müşterilerinizin hangi illerde yoğunlaştığı.
• İade oranı: İade gönderilerinin aylık adedi.
• Teslim alma ihtiyacı: Paketlerin depodan mı alınacağı, şubeye mi teslim edileceği.

Teklifte nelere bakmalısınız?

Tek bir teklifle yetinmeyin. En az iki ya da üç firmadan, en sık gönderdiğiniz üç-dört paket ölçüsü için fiyat alın ve toplam aylık maliyeti karşılaştırın. Birim fiyatın yanında teslimat başarısı ve müşteri şikâyetleri de maliyetin parçasıdır: geç ya da hasarlı teslim edilen paket iade, olumsuz yorum ve kayıp müşteri demektir.

Birden fazla firmayla çalışmak

Tek bir firmaya bağlı kalmak hem pazarlık gücünüzü azaltır hem de o firmada yaşanabilecek yoğunluk ya da aksaklıkta sizi çaresiz bırakır. Birçok satıcı ana firmasının yanında yedek bir firmayla da anlaşma yapar; bazı ürün gruplarını ya da bölgeleri bu firmayla gönderir.

Desi optimizasyonu: en hızlı tasarruf

Desi, paketin en × boy × yüksekliğinin (cm) 3000'e bölünmesiyle bulunur ve kargo firmaları çoğunlukla desi ile gerçek ağırlıktan büyük olanı ücrete esas alır. Hafif ama büyük kolilerle gönderilen ürünlerde ödediğiniz ücreti gerçek ağırlık değil koli boyutu belirler. Bu yüzden koliyi küçültmek, çoğu zaman tarifeyi pazarlıkla düşürmekten daha hızlı sonuç verir.

Aşağıdaki örnekte tarife varsayımsaldır:

Bir ürün 40 × 30 × 20 cm koliyle gönderiliyor: 24.000 ÷ 3000 = 8 desi, ücret 130 TL. Aynı ürün dolgu malzemesi azaltılarak 30 × 25 × 12 cm koliye sığdırıldığında: 9.000 ÷ 3000 = 3 desi, ücret 95 TL. Gönderi başına fark 35 TL'dir. Bu üründen ayda 1.000 adet gönderiyorsanız tasarruf aylık 35.000 TL, KDV hariç yaklaşık 29.167 TL olur.

Desiyi düşürmenin pratik yolları, ölçüm hataları ve örnek hesaplar için desi rehberimizi okuyabilir, kendi paketlerinizi desi hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz. Kısaca:

• Her ürün grubu için ürüne uygun ölçüde birkaç koli tipi kullanın; tek tip büyük koli en pahalı tercihtir.
• Kırılmayan ürünlerde koli yerine kargo poşeti değerlendirin.
• Dolgu malzemesini koruma için yeterli, boşluk için değil kullanın.
• Ürünlerinize doğru desi bilgisi girin; fatura kontrolü bu bilgiye dayanır.

Ücretsiz kargo eşiği ve kargoyu fiyata yansıtmak

Kendi sitenizde kargo ücretini müşteriden ayrıca almak, ürün fiyatına dahil etmek ya da belirli bir sepet tutarının üstünde ücretsiz kargo vermek mümkündür. Ücretsiz kargo eşiği, doğru belirlendiğinde ortalama sepet tutarını artırarak kargo maliyetini birden fazla ürüne böler.

Eşiği belirlerken şu hesabı yapın: kargo maliyetinizi karşılamak için sepete ne kadar ek satış eklenmesi gerekir? Örneğin (varsayımsal) sipariş başına kargo maliyetiniz KDV hariç 62,50 TL ve ürünlerinizden alış maliyeti ile ödeme kesintisi düşüldükten sonra satışın %30'u kadar katkı kalıyorsa, kargoyu karşılamak için 62,50 ÷ 0,30 = 208,33 TL (KDV hariç), yani KDV dahil 250 TL ek satış gerekir. Eşiği ortalama sepet tutarınızın bir miktar üzerine koymak, müşteriyi sepete ürün eklemeye yönlendirirken kârınızı korur.

Pazaryerlerinde ise kargo ücreti ürün fiyatına dahildir ve hakedişinizden düşülür; bu yüzden fiyat hesabında kargoyu sipariş başına sabit gider olarak ele almalısınız. Hesabın nasıl kurulacağını satış fiyatı belirleme rehberimizde anlattık.

İade kaynaklı kargo maliyetini azaltın

İade edilen her sipariş iki kez kargo maliyeti demektir: gidiş ve dönüş. İadelerin önemli kısmı ürün sayfasının yetersizliğinden kaynaklanır: beden tablosu olmayan giyim ürünleri, eksik ölçü bilgisi olan mobilyalar, gerçek rengini yansıtmayan fotoğraflar. İade nedenlerini ürün bazında kaydedin; en çok iade alan beş ürünün sayfasını iyileştirmek, kargo faturanızı doğrudan düşürür. Paketleme sırasında ürün, varyant ve adres kontrolü yapmak da yanlış gönderim kaynaklı iadeleri önler.

Kargo faturasını kontrol edin

Kargo faturalarında yazan desinin paketin gerçek desisiyle uyuşmaması sık karşılaşılan bir durumdur. Ölçüm farkları ya da hatalı okuma nedeniyle paket bir üst kademeden faturalanabilir. Tek tek küçük görünen bu farklar, yüzlerce gönderide önemli bir tutara ulaşır.

Pazaryerleri de bu farkları ayrıca kayda alabilir. Örneğin Trendyol'un cari hesap ekstresi servisinin dokümanında, ağırlık farkından doğan tutar farkları için hakedişe ayrı düzeltme (provizyon) kayıtları oluşturulduğu belirtilir. Ayda en az bir kez şu kontrolleri yapın:

• Faturadaki desi ile ürün kartınızdaki desiyi karşılaştırın; büyük farklar için kargo firmasına ya da pazaryerine itiraz edin.
• Aynı ürünün farklı gönderilerde farklı desiden faturalanıp faturalanmadığına bakın.
• İptal edilen ya da kargoya verilmeyen siparişler için kargo ücreti kesilip kesilmediğini kontrol edin.
• Kendi anlaşmanızda, faturadaki birim fiyatların anlaşmanızdaki tarifeyle uyuştuğunu doğrulayın.

Kargo maliyetini düşürmek için kontrol listesi

• Son üç ayın gönderilerini desi aralığına ve ürüne göre analiz edin.
• En çok gönderdiğiniz ürünler için koli ölçülerini gözden geçirin.
• Ürün kartlarınıza doğru ölçü, ağırlık ve desi bilgisi girin.
• Pazaryerinin anlaşmalı tarifesini ve varsa kendi anlaşma seçeneğini karşılaştırın.
• Kendi siteniz için en az iki kargo firmasından teklif alın.
• Barem ve destek programlarının güncel koşullarını satıcı panelinizden takip edin.
• Ücretsiz kargo eşiğinizi ortalama sepet tutarına göre belirleyin.
• En çok iade alan ürünlerin sayfalarını iyileştirin.
• Kargo faturalarını ayda en az bir kez kontrol edip farklara itiraz edin.
• Sipariş başına gerçek kargo maliyetini kâr hesabınıza işleyin.

Gerçek kargo maliyetini her siparişte görün

Kargo maliyetini düşürmenin ön koşulu, her siparişin gerçek kargo maliyetini bilmektir. Tahmini tutarlarla yapılan kâr hesabı, kargo faturası geldiğinde yanıltıcı çıkar.

Hastürk CRM'in gelir, gider ve kâr-zarar bölümünde, pazaryerinin kargo faturasındaki gerçek tutar siparişe işlenir; böylece her siparişin ve her ürünün kargo dahil net kârını görürsünüz. Kargo ve etiket bölümünde Trendyol ve Hepsiburada siparişlerinin ortak barkodlu etiketini panelden basar, gerekirse kargo firmasını panelden değiştirip yeni barkodu alırsınız. Kendi kargo anlaşmanızla çalışıyorsanız, Kurumsal pakette yer alan kargo firması entegrasyonu ile Yurtiçi, Aras, PTT, UPS, HepsiJET, DHL eCommerce ve Sürat Kargo'da gönderiyi panelden açar; takip numarası ve etiket panele gelir, firmanın bildirdiği kargo ücreti siparişin giderine yazılır.

Panelin nasıl çalıştığını canlı demoda görebilir, kendi mağazanızı bağlayarak 7 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

E-ticarette kargo maliyeti nasıl düşürülür?

Üç yönden: paketin desisini düşürerek (ürüne uygun koli, sıkı paketleme), doğru tarifeyle çalışarak (pazaryeri anlaşması ile kendi anlaşmanızı karşılaştırmak, birden fazla firmadan teklif almak) ve kayıpları kapatarak (iade nedenlerini azaltmak, kargo faturalarını kontrol etmek).

Kargo firmasıyla anlaşma yapmak için ne gerekir?

Firmalar genellikle şirketinizin bilgilerini ve gönderi profilinizi ister. Görüşmeye aylık gönderi adediniz, desi dağılımınız, gönderi bölgeleriniz ve iade oranınızla gidin. Teklifi desi kademeleri, iade fiyatı, teslim alma koşulları ve ek ücretlerle birlikte değerlendirin.

Pazaryerinin anlaşmalı kargosu mu, kendi anlaşmam mı daha ucuz?

Ürünlerinizin desi dağılımına, gönderi hacminize ve pazaryerinin o dönemki tarifesine bağlıdır. En sağlıklı yol, en sık gönderdiğiniz paket ölçüleri için iki tarifeyi yan yana koyup aylık toplam maliyeti karşılaştırmaktır. Kendi anlaşma seçeneğinin hangi kanalda ve hangi koşullarla sunulduğunu satıcı panelinizden kontrol edin.

Kargo baremi nedir?

Pazaryerlerinin düşük tutarlı siparişlerde kargo ücretini desi yerine sipariş tutarına bağlı farklı bir fiyatlamayla hesapladığı uygulamadır; Trendyol'da bu ad kullanılır. Eşikler ve tutarlar dönem dönem değiştiği için güncel koşulları satıcı panelinizden takip edin.

Kargo faturasındaki desi yanlışsa ne yapmalıyım?

Paketin gerçek ölçülerini ve ürün kartınızdaki desi bilgisini kanıt olarak hazırlayıp pazaryerine ya da kargo firmasına itiraz edin. Aynı ürün sürekli yüksek desiden faturalanıyorsa paket ölçülerinizi ve ürün bilginizi gözden geçirin.

Ücretsiz kargo vermek kârlı mı?

Doğru eşikle verildiğinde kârlı olabilir. Ücretsiz kargo eşiğini, kargo maliyetinizi karşılayacak ek satışı hesaplayarak ve ortalama sepet tutarınızın biraz üzerine koyarak belirleyin. Eşiksiz ücretsiz kargo ise düşük tutarlı siparişlerde kârı tamamen eritebilir.