Model Kodu (Ana Ürün Kodu) Nedir? Varyantlar Pazaryerinde Nasıl Gruplanır
Model kodu, aynı ürünün renk ve beden gibi varyantlarını tek sayfada toplayan ortak koddur. Barkod ve stok koduyla ilişkisini ve yanlış gruplamanın yol açtığı sorunları anlatıyoruz.
Bu yazıda (7 başlık)
Model kodu (ana ürün kodu), aynı ürünün renk, beden ya da kapasite gibi farklı seçeneklerini, yani varyantlarını, pazaryerinde tek ürün sayfasında toplayan ortak koddur. Her varyantın kendine ait bir barkodu ve stok kodu vardır; model kodu ise bu varyantların aynı aileye ait olduğunu söyler. Aynı model kodunu taşıyan ürünler müşteriye tek sayfada, seçenekler halinde gösterilir.
Bu yazıda model kodunun stok kodu ve barkodla ilişkisini, varyantların tek sayfada nasıl birleştiğini, en sık yapılan gruplama hatalarını ve kendi model kodu düzeninizi kurarken işinize yarayacak pratik kuralları anlatıyoruz.
Model kodu nedir?
Bir tişört düşünün: üç rengi ve dört bedeni var. Depoda bu, birbirinden ayrı sayılması gereken 12 farklı ürün demektir; siyah M ile beyaz L karışırsa yanlış gönderim olur. Müşteri ise bu tişörtü tek bir ürün olarak görmek ister: bir sayfaya girer, rengini ve bedenini seçer, sepete ekler.
Model kodu bu iki bakışı birleştirir. 12 varyantın her birine aynı model kodunu verirsiniz; pazaryeri bu ortak kodu görünce ürünleri bir aile olarak ele alır ve tek ürün sayfasında seçenekler halinde gösterir. Varyantların her biri yine kendi barkodu, stok kodu, stok adedi ve fiyatıyla ayrı ayrı yönetilir.
Bu alanın adı kanaldan kanala değişir. Trendyol'da genellikle model kodu olarak geçer; başka kanallarda ana ürün kodu, grup kodu, varyant grup kimliği ya da İngilizce kaynaklarda parent SKU gibi adlarla karşınıza çıkabilir. Adı ne olursa olsun işlevi aynıdır: varyantları bir çatı altında toplamak. Alanın her pazaryerindeki tam adını, zorunlu olup olmadığını ve kabul ettiği karakterleri ürün yükleme şablonundan ve satıcı panelindeki güncel kurallardan kontrol edin.
Model kodu, stok kodu ve barkod: üç katmanlı yapı
Varyantlı bir üründe üç farklı kod birlikte çalışır. Karışıklığın çoğu, bu üç kodun görevlerini birbirine karıştırmaktan doğar.
| Katman | Neyi tanımlar? | Kim belirler? | Örnek | Tekil mi? |
|---|---|---|---|---|
| Model kodu | Ürün ailesi (tüm renk ve bedenler) | Satıcı | TSH-0147 | Aile içinde ortak |
| Stok kodu (SKU) | Tek bir varyant, sizin sisteminizde | Satıcı | TSH-0147-SYH-M | Her varyantta farklı |
| Barkod (GTIN) | Tek bir varyant, piyasanın tamamında | Marka sahibi ya da üretici | 13 haneli EAN numarası | Her varyantta farklı |
- Model kodu "bu ürünler kardeştir" der. Stok tutmaz, satılmaz; yalnız gruplar.
- Stok kodu sizin iç kimliğinizdir. Depo, sipariş ve stok işlemleri bununla yürür. Nasıl kurulacağını SKU rehberimizde anlattık.
- Barkod ürünün piyasadaki kimliğidir. Pazaryerleri çoğu zaman aynı ürünü satan farklı satıcıları barkod üzerinden aynı sayfada buluşturur. GTIN yapısını GTIN rehberimizde ele aldık.
Ağacın mantığı basittir: en üstte tek bir model kodu, onun altında varyant eksenleri (renk, beden), en altta da her biri kendi barkodu ve stok koduyla satılan varyantlar. Stok adedi ve fiyat her zaman en alttaki yapraklarda tutulur.
Varyantlar nasıl tek sayfada toplanır?
Pazaryerinin varyantları birleştirebilmesi için birkaç koşulun aynı anda sağlanması gerekir. Kuralların ayrıntısı kanala göre değişse de mantık genellikle şöyledir:
- Model kodu aynı olmalı. Gruplanacak bütün varyantlarda karakteri karakterine aynı kod kullanılmalıdır. "TSH-0147" ile "TSH 0147" sistem için iki farklı koddur.
- Kategori ve marka aynı olmalı. Aynı aileye girecek ürünlerin farklı kategorilerde ya da farklı marka adlarıyla açılması, gruplamanın bozulmasının sık nedenlerindendir.
- Varyant özellikleri dolu ve farklı olmalı. Varyantları birbirinden ayıran özellik (renk, beden, hacim) her üründe doldurulmalı ve iki varyantta aynı değeri taşımamalıdır. İki ürün aynı model kodunu, aynı rengi ve aynı bedeni taşıyorsa sistem hangisinin hangisi olduğunu ayırt edemez.
- Varyant olabilecek özellik kategoriye uygun olmalı. Hangi özelliğin varyant ekseni olabileceğini çoğu zaman pazaryeri kategoriye göre belirler. Giyimde renk ve beden yaygınken başka kategorilerde hacim, ölçü ya da kapasite olabilir.
- Her varyantın barkodu ve stok kodu tekil olmalı. Aynı barkodu iki varyantta kullanmak hem yüklemenin reddedilmesine hem de stok karışıklığına yol açar.
Gösterim biçimi de kanala göre farklılaşabilir. Bazı pazaryerleri bedeni aynı sayfada seçenek olarak gösterirken renkleri ayrı ürün kartı olarak listeleyip sayfada "diğer renkler" biçiminde birbirine bağlar. Bu yüzden aynı model kodu, iki kanalda müşteriye biraz farklı görünebilir; önemli olan grubun doğru kurulmasıdır.
Sık yapılan gruplama hataları
Gruplama hataları genellikle sessiz başlar ve ancak yorumlar karıştığında, iade sayısı arttığında ya da ürün sayfaları dağıldığında fark edilir.
| Hata | Ne olur? | Çözüm |
|---|---|---|
| Farklı ürünlere aynı model kodu (ör. kısa kollu ve uzun kollu) | Yorumlar ve sorular karışır, müşteri yanlış ürünü seçer | Gerçekten aynı ürün olmayanları ayrı model kodlarına ayırın |
| Aynı ürünün renklerine farklı model kodları | Sayfa dağılır, yorumlar bölünür, ürünler aramada birbirine rakip olur | Tüm renk ve bedenleri tek model koduna toplayın |
| Varyant değerlerinde yazım farkı ("Siyah", "siyah", "SİYAH") | Seçenekler tekrarlanır ya da gruplama reddedilir | Değerleri sabit bir listeden seçin |
| Aynı model kodunda farklı kategori ya da marka | Ürünler ayrı sayfalarda kalır | Ailenin tüm üyelerinde ortak alanları eşitleyin |
| Varyantlar arasında barkod tekrarı | Yükleme reddi, stok karışıklığı | Her varyanta ayrı barkod verin |
| Kanaldan kanala farklı model kodu | Raporlama ve eşleştirme zorlaşır | Tüm kanallarda aynı kodu kullanın |
Bir uyarı daha: yayındaki bir ürünün model kodunu sonradan değiştirmek her kanalda mümkün olmayabilir ya da yorum ve satış geçmişinin bağlantısını koparabilir. Bir değişiklik yapmadan önce pazaryerinin bu konudaki güncel kuralını kontrol edin; mümkünse kodu en baştan doğru kurun.
Yanlış gruplamanın gizli maliyeti
Hatalı gruplama yalnız görüntü sorunu değildir. Uzun kollu ürünün sayfasında kısa kollu ürünün fotoğrafları görünürse müşteri yanlış beklentiyle sipariş verir ve "ürün açıklamadaki gibi değil" iadesi gelir. Yorumlar bölündüğünde de her sayfa daha az yorumla müşterinin karşısına çıkar; yorum sayısı müşterinin güvenini etkilediği için bu, dönüşümü düşürebilir.
Model kodu belirlerken pratik kurallar
İyi bir model kodu yıllar boyunca değişmeden kullanılabilen, herkesin aynı şekilde yazdığı bir koddur. Şu kurallar işinizi kolaylaştırır:
- Kısa ve sabit tutun. Model kodu ürünün ömrü boyunca değişmeyecek bilgiden oluşmalıdır. Fiyat, sezon, kampanya ya da tedarikçi adı gibi değişebilen bilgileri koda koymayın.
- Renk ve bedeni model koduna yazmayın. Bunlar varyant bilgisidir; stok kodunun sonuna eklenir. Model kodunda renk yazarsa aileye yeni bir renk eklediğinizde kod yanlış anlam taşır.
- Türkçe karakter ve boşluk kullanmayın. Büyük harf, rakam ve tire yeterlidir. Ç, Ş, İ gibi karakterler bazı şablonlarda ve dosya dönüşümlerinde bozulabilir.
- Stok kodunu model kodundan türetin. TSH-0147 model kodunun siyah M varyantı TSH-0147-SYH-M olur. Böylece stok koduna bakan herkes ürünün hangi aileye ait olduğunu anlar.
- Tüm kanallarda aynı model kodunu kullanın. Kanal başına farklı kod, ürün eşleştirmesini ve raporlamayı zorlaştırır.
- Kuralı yazılı hale getirin. Ürün açan herkesin aynı kuralı izlemesi için tek sayfalık bir adlandırma rehberi hazırlayın.
Örnek bir adlandırma şeması
| Parça | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| Ürün grubu kısaltması | Ürün türü | TSH (tişört), KZK (kazak) |
| Sıra numarası | O gruptaki model numarası | 0147 |
| Renk kısaltması | Yalnız stok kodunda | SYH, BYZ, LCV |
| Beden ya da ölçü | Yalnız stok kodunda | S, M, L, XL |
Bu şemaya göre model kodu TSH-0147, varyantların stok kodları TSH-0147-SYH-M, TSH-0147-BYZ-L gibi olur. Renk kısaltmalarını da sabit bir listeye bağlayın; birinin "SYH", diğerinin "SIY" yazması, kodlamanın getirdiği düzeni ortadan kaldırır.
Yeni ürün açarken kontrol listesi
- Model kodu daha önce başka bir ürün ailesinde kullanıldı mı?
- Ailedeki tüm varyantlar aynı kategori ve marka bilgisiyle mi açılıyor?
- Varyant özelliği (renk, beden) her satırda dolu ve standart listeden mi seçildi?
- Her varyantın barkodu ve stok kodu tekil mi?
- Görseller doğru varyanta mı bağlı? Siyah ürünün sayfasında beyaz ürünün fotoğrafı olmamalı.
- Aynı aile, satış yaptığınız diğer kanallarda da aynı model koduyla mı açılıyor?
Çok sayıda ürünü bir arada açıyorsanız bu kontrolleri Excel tablosunda sütun sütun yapmak kolaylık sağlar. Toplu güncellemede dosyayla çalışmanın inceliklerini Excel ile toplu fiyat ve stok güncelleme yazımızda bulabilirsiniz.
Varyantları birden fazla kanalda yönetmek
Birden fazla pazaryerinde satış yapıyorsanız her kanalın varyant kuralını ayrı ayrı izlemek zaman alır. Bu yüzden ürün bilgisini tek bir ana kaynakta tutup kanallara oradan dağıtmak daha güvenlidir. Ürün başlığı, açıklama ve görsellerin kanallarda nasıl güçlendirileceğini ürün listeleme optimizasyonu rehberimizde anlattık.
Hastürk CRM'de ürün kartında marka, açıklama, görseller, alış fiyatı ve varyantlar tek kartta tutulur; varyantlar ana ürün altında gruplanır. Panelden Trendyol, Hepsiburada, N11 ve idefix'e ürün yükleyebilirsiniz (ürün yönetimi). Kanallardaki ilanlar barkod ve stok koduyla paneldeki ürüne bağlanır; bir varyant satıldığında yalnız o varyantın stoğu düşer ve yeni adet diğer kanallara gider (stok senkronizasyonu). Model kodu düzeniniz baştan doğru kurulmuşsa bu eşleştirme de kendiliğinden temiz çıkar.
Sık sorulan sorular
Model kodu ile stok kodu aynı şey mi?
Hayır. Model kodu ürün ailesinin tamamına verilen ortak koddur ve bütün varyantlarda aynıdır. Stok kodu ise tek bir varyantı tanımlar ve her varyantta farklıdır. Stok kodunu model kodundan türetmek iki kodu birlikte okumayı kolaylaştırır.
Varyantsız bir ürüne de model kodu vermem gerekir mi?
Kanal alanı zorunlu tutuyorsa evet. Tek varyantlı ürünlerde model kodu çoğu zaman stok koduna benzer bir değer olabilir. İleride ürüne yeni renk ya da ölçü ekleme ihtimaliniz varsa baştan aile mantığıyla bir model kodu vermek işinizi kolaylaştırır.
Model kodunu sonradan değiştirebilir miyim?
Bu, kanaldan kanala değişir. Bazı pazaryerlerinde yayındaki ilanlarda değişiklik sınırlı olabilir ya da yorum ve satış geçmişinin bağlantısını etkileyebilir. Değiştirmeden önce satıcı panelindeki güncel kuralı kontrol edin.
Neden varyantlarım tek sayfada birleşmiyor?
En sık nedenler model kodunda yazım farkı, varyantların farklı kategori ya da marka bilgisiyle açılması, varyant özelliğinin boş bırakılması ve iki varyantın aynı özellik değerini taşımasıdır. Önce bu dört noktayı kontrol edin.
Farklı kanallarda aynı model kodunu kullanmalı mıyım?
Evet, mümkünse. Aynı kod, ürünlerin kanallar arasında eşleştirilmesini, stok takibini ve raporlamayı kolaylaştırır. Kanalın karakter kuralı farklıysa kodu en kısıtlı kanala uygun biçimde baştan belirleyin.
