SKU (Stok Kodu) Nedir? Mantıklı Bir SKU Yapısı Nasıl Kurulur
SKU, işletmenin ürüne verdiği iç stok kodudur. Yazıda SKU ile barkod farkını, iyi bir SKU’nun kurallarını ve kategori-model-renk-beden yapısıyla örnek kodlamayı anlatıyoruz.
Bu yazıda (9 başlık)
SKU (Stock Keeping Unit, Türkçede stok kodu), işletmenizin her ürüne ve her varyanta verdiği iç takip kodudur. Siyah M beden tişört ile beyaz L beden tişört aynı model olsa da ayrı SKU taşır. Barkod (GTIN) ürünü dünya genelinde tanımlarken SKU yalnız sizin sisteminizde anlamlıdır; yapısını siz belirlersiniz ve depoda, raporlarda, kanallar arası stok takibinde ürünü tanımanın en hızlı yolu odur.
Bu yazıda SKU ile barkod arasındaki farkı, iyi bir SKU'nun kurallarını, kategori-model-renk-beden yapısıyla örnek bir kodlamayı ve SKU yapısını sonradan değiştirmenin güvenli yolunu anlatıyoruz.
SKU nedir? Kısa tanım
SKU, stokta ayrı olarak sayılması gereken her ürün birimine verilen benzersiz koddur. "Ayrı olarak sayılması gereken" ifadesi önemlidir: müşterinin farklı bir şey satın aldığı her durum ayrı SKU gerektirir.
- Aynı tişörtün her renk ve beden kombinasyonu ayrı SKU'dur.
- Aynı kupanın tekli ve 4'lü seti ayrı SKU'dur.
- Aynı ürünün farklı tedarikçiden gelen ama müşteriye aynı ürün olarak satılan partileri genellikle aynı SKU'yu taşır; farkı parti ya da tedarikçi kaydında tutarsınız.
Pazaryerlerinde bu kod çoğu zaman "stok kodu" ya da "satıcı stok kodu" alanına yazılır. Alanın adı ve kuralları kanaldan kanala değişebilir; ürün yüklemeden önce pazaryerinin satıcı panelindeki güncel açıklamayı kontrol edin.
SKU ile barkod (GTIN) arasındaki fark
SKU ile barkod sık karıştırılır, çünkü ikisi de ürünün üzerindeki etikette yer alabilir. Ama farklı işler görürler.
| Özellik | SKU (stok kodu) | Barkod (GTIN) |
|---|---|---|
| Kim belirler? | Siz | GS1 sistemi üzerinden marka sahibi ya da üretici |
| Geçerlilik | Yalnız sizin işletmenizde | Dünya genelinde benzersiz |
| Biçim | Serbest; harf, rakam, tire | Sabit uzunlukta rakam (ör. 13 haneli EAN-13) |
| Anlam taşır mı? | Taşıyabilir (kategori, renk, beden) | Hayır, yalnız bir numaradır |
| Aynı ürün, iki satıcı | Her satıcının kendi SKU'su olur | Aynı barkodu taşır |
| Ne işe yarar? | Depo, stok, raporlama, iç takip | Ürünü kanallar ve satıcılar arasında tanımlamak |
Kısacası barkod "bu ürün dünyada hangisi?" sorusuna, SKU ise "bu ürün benim depomda hangisi?" sorusuna cevap verir. İki kodu birlikte tutmak, hem pazaryerinin ürün eşleştirmesinde hem de kendi depo düzeninizde işinizi kolaylaştırır.
İyi bir SKU'nun 6 kuralı
1. Benzersiz olsun ve asla yeniden kullanılmasın
Her SKU yalnız bir ürüne aittir. Satıştan kaldırdığınız bir ürünün kodunu yeni bir ürüne vermeyin; geçmiş siparişlerde, iade kayıtlarında ve raporlarda iki farklı ürün aynı kodla görünür ve analizleriniz bozulur.
2. Kısa ama okunur olsun
Depoda toplama listesine bakan bir çalışanın kodu bir bakışta anlaması gerekir. 8–14 karakter arası çoğu işletme için yeterlidir. Ürün adının tamamını koda yazmaya çalışmayın.
3. Yalnız harf, rakam ve tire kullanın
Boşluk, Türkçe karakter (ç, ğ, ı, ö, ş, ü), eğik çizgi ve özel işaretler bazı sistemlerde ve Excel aktarımlarında sorun çıkarır. Büyük harf ve rakam, parçaları ayırmak için tire kullanmak en güvenli yoldur.
4. Karışan karakterlerden kaçının
O harfi ile 0 rakamı, I harfi ile 1 rakamı elle yazarken ve okurken karışır. Renk ya da kategori kısaltmalarında bu harfleri kullanmamaya çalışın ya da kuralı baştan belirleyin.
5. Sıfırla başlamasın
Kod sıfırla başlarsa (örneğin 0142), Excel'de açtığınız dosyada başındaki sıfırlar silinebilir ve "0142" kodu "142" olur. Kodu harfle başlatmak bu sorunu ortadan kaldırır.
6. Değişen bilgiyi koda koymayın
Fiyat, tedarikçi adı, depo rafı ya da sezon gibi zamanla değişebilecek bilgiler koda yazılırsa bilgi değiştiğinde kod yanlış olur. SKU'ya yalnız ürünün değişmeyen özelliklerini (kategori, model, renk, beden) koyun; değişen bilgileri ürün kartının ayrı alanlarında tutun.
Örnek SKU yapısı: kategori-model-renk-beden
Çoğu perakende işletmesi için dört parçalı bir yapı yeterlidir: kategori – model – renk – beden (ya da ölçü). Her parçanın uzunluğunu sabitlemek, kodların listelerde düzgün sıralanmasını ve okunmasını sağlar.
Örnek kod TSH-0142-SYH-M şöyle okunur:
| Parça | Değer | Anlamı | Kural |
|---|---|---|---|
| Kategori | TSH | Tişört | 3 harf, sabit kısaltma listesi |
| Model | 0142 | 142 numaralı model | 4 rakam, sırayla verilir |
| Renk | SYH | Siyah | 3 harf, sabit renk listesi |
| Beden | M | Medium | Beden listesindeki değer |
Kod harfle başladığı için model numarasındaki baştaki sıfır (0142) Excel'de silinmez; dört haneli sabit uzunluk da kodların listede düzgün sıralanmasını sağlar.
Kısaltma listesini yazılı hale getirin
Yapının işe yaraması için herkesin aynı kısaltmaları kullanması gerekir. Bir tablo hazırlayın ve yeni ürün açan herkesin bu tabloya bakmasını kural yapın:
| Kategori | Kod | Renk | Kod |
|---|---|---|---|
| Tişört | TSH | Siyah | SYH |
| Sweatshirt | SWT | Beyaz | BYZ |
| Eşofman altı | ESF | Lacivert | LCV |
| Şapka | SPK | Gri | GRY |
Gri için GRI yerine GRY seçilmesi, I harfinin 1 rakamıyla karışmasını önlemek içindir. Hangi kısaltmayı seçtiğinizden çok, kuralın yazılı ve herkesçe bilinir olması önemlidir.
Varyant matrisi örneği
Model 0142 tişörtün üç renk ve dört bedeni varsa 12 SKU oluşur:
| Renk / Beden | S | M | L | XL |
|---|---|---|---|---|
| Siyah | TSH-0142-SYH-S | TSH-0142-SYH-M | TSH-0142-SYH-L | TSH-0142-SYH-XL |
| Beyaz | TSH-0142-BYZ-S | TSH-0142-BYZ-M | TSH-0142-BYZ-L | TSH-0142-BYZ-XL |
| Lacivert | TSH-0142-LCV-S | TSH-0142-LCV-M | TSH-0142-LCV-L | TSH-0142-LCV-XL |
Ana ürünü (varyantları gruplayan modeli) ayrıca tanımlamak isterseniz renk ve beden parçası olmadan TSH-0142 kodunu model kodu olarak kullanabilirsiniz.
Set ve paketler
Set ürünler için ayrı bir kategori kısaltması ya da sonek kullanın. Örneğin 4'lü kupa seti için KUP-0031-BYZ-4L gibi bir kod, tekli kupadan (KUP-0031-BYZ) ayrı sayılır. Setin stoğunu nasıl takip edeceğinize (hazır set mi, satış anında mı birleştiriliyor) önceden karar verin.
Çok kanallı satışta SKU neden tek olmalı?
Aynı ürünü Trendyol, Hepsiburada, N11 ve kendi sitenizde satıyorsanız, her kanalda farklı stok kodu kullanmak stok takibini zorlaştırır. Bir kanalda satış olduğunda hangi ürünün diğer kanallardaki stoğunun düşmesi gerektiğini bulmak için ortak bir anahtar gerekir. Bu anahtar ya barkod ya da stok kodudur.
Tek SKU yapısının faydaları:
- Stok eşitleme kolaylaşır. Aynı kod her kanalda aynı ürünü gösterdiği için kanallar arası stok otomatik eşleşebilir.
- Raporlar birleşir. Bir ürünün tüm kanallardaki satışını ve kârını tek satırda görebilirsiniz.
- Depo işi basitleşir. Toplama listesinde siparişin hangi kanaldan geldiği fark etmez; çalışan aynı kodu arar. Toplamada kodun nasıl kullanıldığını sipariş toplama yöntemleri yazımızda anlattık.
Hastürk CRM'de stok senkronizasyonu, kanallardaki ilanları barkod ve stok koduyla kendiliğinden aynı ürün kartına bağlar; eşleşmeyen ilanlar için öneri sunar, siz onaylarsınız. Kodlarınız kanallar arasında tutarlıysa eşleştirme işinin büyük kısmı kendiliğinden biter. Ürün kartlarının ve varyantların tek yerden yönetimini ürün yönetimi sayfasında görebilirsiniz. Kanallar arası stok farkının neden fazla satışa yol açtığını ise stok takibi rehberimizde anlattık.
SKU yapısını sonradan değiştirmek
Birçok işletme rastgele kodlarla başlar ve ürün sayısı artınca düzenli bir yapıya geçmek ister. Geçiş mümkündür ama aceleyle yapılırsa stok eşleşmesi bozulur. Güvenli bir geçiş için:
- Eşleme tablosu hazırlayın. Excel'de iki sütun: eski kod ve yeni kod. Her ürün ve her varyant için tek satır.
- Barkodları kontrol edin. Barkodu olan ürünlerde barkod değişmez; eşleşmeyi barkod üzerinden korumak geçişi kolaylaştırır.
- Kanalların kuralına bakın. Bazı pazaryerlerinde yayındaki bir ilanın stok kodunu değiştirmek kısıtlı olabilir ya da ilanın yeniden onaylanmasını gerektirebilir. Değişiklikten önce her kanalın satıcı panelindeki güncel kuralı kontrol edin.
- Küçük bir grupla deneyin. Önce tek bir kategoride geçişi yapın, stokların ve siparişlerin doğru eşleştiğini birkaç gün izleyin.
- Raf etiketlerini aynı gün değiştirin. Sistemde yeni kod kullanılırken rafta eski kod kalırsa toplama hataları artar.
- Eski kodları silmeyin, arşivleyin. Geçmiş siparişlerde ve iadelerde eski kod görünmeye devam eder; eşleme tablosunu saklayın.
Ne zaman değiştirmemeli?
Kampanya dönemi ya da sezon başı gibi yoğun haftalarda kod değişikliği yapmayın. Sipariş hacmi yüksekken oluşacak küçük bir eşleşme hatası, fark edilene kadar çok sayıda yanlış stok hareketine yol açabilir. Değişikliği sakin bir döneme planlayın.
Yeni ürün açarken SKU kontrol listesi
- Kategori ve renk kısaltması yazılı listeden mi alındı?
- Model numarası daha önce kullanılmamış mı?
- Her renk ve beden kombinasyonu için ayrı kod oluşturuldu mu?
- Kodda boşluk, Türkçe karakter ya da özel işaret yok mu?
- Kod harfle başlıyor mu?
- Barkod ayrı alana girildi mi?
- Kod tüm kanallarda aynı mı?
Sonuç
SKU, tek başına küçük bir ayrıntı gibi görünse de stok eşitlemeden depo düzenine, raporlardan iade takibine kadar her işin temelidir. Yapıyı bir kez yazılı kurallarla belirleyip her yeni üründe uygulamak, ürün sayınız arttıkça size en çok zaman kazandıran alışkanlıklardan biri olur. Ürün kartlarınızın ve kanal eşleşmelerinizin tek panelde nasıl göründüğünü canlı demoda inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
SKU ne demek?
SKU, İngilizce Stock Keeping Unit ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede stok kodu ya da stok tutma birimi olarak kullanılır. İşletmenin stokta ayrı takip ettiği her ürün ve varyanta verdiği benzersiz iç koddur.
SKU ile barkod aynı şey mi?
Hayır. Barkod (GTIN) ürünü dünya genelinde tanımlayan, GS1 sistemi üzerinden alınan sabit uzunlukta bir numaradır. SKU ise yalnız sizin işletmenizde geçerlidir ve yapısını siz belirlersiniz. Aynı ürünü satan iki satıcının barkodu aynı, SKU'su farklı olabilir.
Her varyant için ayrı SKU gerekir mi?
Evet. Müşterinin farklı bir ürün satın aldığı her durum, yani her renk, beden ya da ölçü kombinasyonu ayrı stok takibi gerektirir ve ayrı SKU taşımalıdır. Varyantları gruplamak için ayrıca bir model kodu kullanabilirsiniz.
SKU kaç karakter olmalı?
Kesin bir kural yoktur. Çoğu işletme için 8–14 karakter, hem okunurluk hem de gerekli bilgiyi taşıma açısından yeterlidir. Önemli olan parçaların sabit uzunlukta ve yazılı kurallara bağlı olmasıdır.
Pazaryerinde stok kodunu sonradan değiştirebilir miyim?
Bu, pazaryerine ve ilanın durumuna göre değişir; bazı kanallarda yayındaki ilanın stok kodunu değiştirmek kısıtlı olabilir. Değişiklikten önce satıcı panelindeki güncel kuralı kontrol edin, eski ve yeni kodlar için eşleme tablosu hazırlayın ve geçişi önce küçük bir grupta deneyin.
