Haftalık Stok Kontrolü: Tükenecek, Fazla ve Hareketsiz Ürünler İçin 4 Adımlı Rutin

Haftalık stok kontrolü, her hafta aynı gün ve aynı sırayla stoğunuzu dört soruya göre taramaktır: hangi ürün yakında bitecek, hangisinden fazla var, hangisi hiç satmıyor ve hangi ilan stoksuz ya da ürüne bağlı değil? Bu tarama yaklaşık yirmi dakika sürer. Sonunda elinizde bir karar listesi olur: sipariş verilecekler, yavaşlatılacaklar, satışa itilecekler ve düzeltilecek ilanlar.

Stok sorunları genelde bir günde değil, haftalarca fark edilmeden birikir. Sayım yılda bir yapılır, kampanyalar ise her ay. Bu yazıda kısa rutinin dört adımını, her adımda hangi rakama bakıldığını ve kararların nasıl not edileceğini anlatıyoruz. Stok yönetiminin genel yöntemlerini stok yönetimi rehberimizde ele aldık; burada haftalık uygulamaya odaklanıyoruz.

Neden haftalık rutin?

Günlük bakış acil işleri yakalar: bugün biten ürün, bugün gelen sipariş. Aylık bakış ise geç kalır: bir ay içinde hızlı satan bir ürün tükenir, yavaş satan bir üründe de bir aylık sermaye daha bağlanır. Haftalık bakış ikisinin arasındaki boşluğu kapatır; çünkü çoğu ürünün tedarik süresi birkaç gün ile birkaç hafta arasındadır ve bir haftalık gecikme hâlâ telafi edilebilir.

Bu dönemde rutinin önemi daha da artar. Ticaret Bakanlığı'nın 2025 raporuna göre işlem sayılarındaki en sert sıçramalar büyük kampanya dönemleri nedeniyle Kasım ve Aralık aylarında yaşandı (Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025). Satış hızı haftadan haftaya değişirken stok kararını ay sonuna bırakmak, en yoğun haftada stoksuz kalmak demektir.

Rutinin üç kuralı vardır:

• Aynı gün, aynı saat. Örneğin her pazartesi sabah 9.30. Hafta sonu siparişleri işlenmiş, tedarikçiler mesaide olur.
• Aynı sıra. Dört adım her hafta aynı sırayla yapılır; böylece bir adım atlanmaz.
• Her adımın sonunda karar. "Bakıldı" yetmez; her ürün için "sipariş ver", "bekle", "fiyatı değiştir" gibi bir karar yazılır.

1. adım: tükenecek ürünler

İlk bakılacak yer, yakında bitecek ürünlerdir; çünkü kaybı en hızlı büyüyen sorun budur. Burada iki rakam gerekir: stok gün sayısı (mevcut stok ÷ günlük ortalama satış) ve tedarik süresi (siparişi verdiğiniz andan ürün rafa girene kadar geçen gün).

Haftalık rutinde dikkat edilecek nokta şudur: bir sonraki kontrol bir hafta sonra olacağı için eşiğe bir haftalık satışı da eklemeniz gerekir. Formül:

Haftalık kontrol eşiği = günlük satış × (tedarik süresi + emniyet günü + 7)

Örnek (rakamlar örnektir): Bir üründen rafta 120 adet var. Son 14 günde 84 adet satılmış, yani günde 6 adet. Tedarik süresi 12 gün, emniyet payı olarak 5 gün ekliyorsunuz.

Yalnız sipariş noktasına bakan biri "120, 102'den fazla; acele yok" der. Ama bir hafta sonra stok 120 − 42 = 78 adede iner ve sipariş noktasının altına düşmüş olursunuz. O noktada verilen sipariş, ürünün birkaç gün stoksuz kalmasına yol açar. Kampanya öncesinde tedarik siparişini ne zaman vermeniz gerektiğini kasım kampanyası tedarik siparişi yazımızda ayrıca hesapladık. Son adetlere inen bir üründe buybox ve fiyatı nasıl yöneteceğinizi de son adetler yazımızda bulabilirsiniz.

Satış hızını hangi dönemden aldığınız da önemlidir. Kampanya haftalarında son 7 günün ortalaması bir sonraki haftayı olduğundan yüksek gösterebilir; kampanyasız dönemde ise son 28 gün daha dengeli bir tablo verir. İkisini yan yana yazın ve önümüzdeki hafta kampanya olup olmadığına göre birini seçin.

2. adım: fazla stok

Tükenen ürün satış kaybettirir, fazla stok ise sermaye bağlar. Fazla stoğu bulmak için yine stok gün sayısına bakılır, bu kez yukarıdan: stoğu ürün tipinize göre belirlediğiniz bir sınırdan (örneğin 90 gün) uzun süre yetecek ürünler bu listeye girer.

Örnek: Bir üründen 400 adet var, günde ortalama 2 adet satılıyor. Stok 200 gün yeter. Birim alış fiyatı 150 TL ise bu üründe 60.000 TL sermaye bağlı demektir. 90 günlük sınıra göre fazlalık 400 − (2 × 90) = 220 adet, yani 33.000 TL.

Bu listedeki ürünler için kararlar genelde şunlardır:

• Yeni tedarik siparişini durdurmak ya da küçültmek.
• Ürünü henüz satılmadığı bir kanala açmak.
• Hızlı satan bir ürünle set ya da paket yapmak.
• Kâr sınırını koruyarak fiyatı kademeli düşürmek.

Fazla stoğun maliyetini ve dönüş hızını ölçmenin yolunu stok devir hızı yazımızda bulabilirsiniz.

3. adım: hareketsiz ürünler

Hareketsiz ürün, stoğu olduğu halde belirli bir süredir (örneğin son 30 günde) hiç satılmayan üründür. Fazla stoktan farkı, burada sorunun adet değil, satışın kendisi olmasıdır. Önce nedeni bulun; çoğu zaman sorun üründe değil, ilandadır:

• İlan gerçekten yayında mı, yoksa kanal tarafından durdurulmuş mu?
• Buybox sizde mi? Ortak ürün sayfasında başka satıcı daha ucuza satıyor olabilir.
• Fiyat, kategori ortalamasının belirgin biçimde üstünde mi?
• Görsel, başlık ya da varyant bilgisi eksik mi?
• Ürün sezon dışına mı çıktı?

Neden bulunduktan sonra karar yazılır: ilanı düzelt, fiyatı gözden geçir, kanal değiştir ya da eritme planına al. Altmış, doksan gün hiç satmayan ürün artık ölü stok sayılır. Bu noktada soru "nasıl satarım?" olmaktan çıkar, "bu sermayeyi nasıl geri alırım?" sorusuna döner: set içinde vermek, maliyetine yakın kampanya ya da toplu satış seçenekleri masaya gelir.

4. adım: stoksuz ve eşleşmeyen ilanlar

Son adım, kanallarda açık duran ama satış yapamayan ilanlardır. İki tür vardır:

Stoksuz ilanlar

Stoğu sıfır görünen ilanlarda üç soru sorun: ürün gerçekten bitti mi, yoksa depoya gelen mal stoğa işlenmedi mi? Bittiyse tedarik siparişi verildi mi? Sipariş verildiyse ne zaman gelecek? Stoğa işlenmemiş mal en sinir bozucu kayıptır; ürün rafta durur, ilan "tükendi" der. Stoksuz kalan bir ilan yalnız o günün satışını kaybettirmez; ortak ürün sayfasındaki konumunuzu da rakibe bırakırsınız.

Eşleşmeyen ilanlar

Birden fazla kanalda satıyorsanız, her kanaldaki ilanın aynı ürüne bağlı olması gerekir. Bağlı olmayan ilanın stoğu diğer kanallarla birlikte güncellenmez; bir kanalda biten ürün bu ilanda satılmaya devam eder. Yeni açılan ilanlar, değişen barkodlar ve varyant eklemeleri en sık eşleşme sorunu çıkaran durumlardır. Barkod ve stok koduyla doğru eşleştirmenin kurallarını çoklu pazaryeri ürün eşleştirme rehberimizde, yanlış eşleşmenin işaretlerini de hatalı ürün eşleşmesi yazımızda anlattık.

Hastürk CRM'in stok senkronizasyonu bu adımın büyük kısmını sizin yerinize toplar: satış hızına göre stoğun kaç gün yeteceğini hesaplar ve yakında bitecek ürünler için uyarı verir; stokta olmayan ürünleri ve eşleşme bekleyen ilanları ana ekranda ayrıca gösterir. Böylece pazartesi sabahı listeyi hazırlamakla değil, karar vermekle geçer.

Karar listesi ve not tutmak

Rutinin çıktısı kısa bir tablodur. Her hafta yeni satır açın, bir önceki haftanın satırlarını da kontrol edin:

Bu tablonun iki faydası vardır. Birincisi, kararlar kişiye ve tarihe bağlanır; "biri bakar" diye bekleyen iş kalmaz. İkincisi, birkaç hafta sonra kendi verinizden ders çıkarırsınız: hangi ürün her hafta tükenecekler listesine giriyor, hangisi üç haftadır hareketsiz? Tekrar eden satırlar, emniyet payınızın ya da sipariş miktarınızın değişmesi gerektiğini gösterir.

Rutini yazılı hale getirin ve izin günlerinde başka biri de aynı sırayla yapabilsin. Haftalık kontrol fiziksel sayımın yerini tutmaz; panel ile raf arasında fark görüyorsanız stok sayım farkı yazımızdaki adımlarla farkı kapatın.

Sık sorulan sorular

Haftalık stok kontrolü ne kadar sürer?

Ürün sayınıza ve verinin ne kadar hazır olduğuna bağlıdır. Stok gün sayısı ve stoksuz ilan listesi hazır geliyorsa birkaç yüz ürünlük bir katalogda dört adım genelde yirmi dakika civarında tamamlanır; listeleri elle hazırlıyorsanız süre uzar.

Hangi gün yapılmalı?

Hafta sonu siparişlerinin işlendiği ve tedarikçilerin mesaide olduğu bir gün seçin; çoğu satıcı için pazartesi ya da salı sabahı uygundur. Önemli olan her hafta aynı günde yapmaktır.

Tükenecek ürün için eşik neden bir hafta fazla alınıyor?

Çünkü bir sonraki kontrol bir hafta sonradır. Bu hafta eşiğin biraz üstünde olan ürün, gelecek hafta sipariş noktasının altına inmiş olabilir. Eşiğe bir haftalık satışı eklemek, bu gecikmeyi önler.

Fazla stok ile hareketsiz ürün arasındaki fark nedir?

Fazla stokta ürün satılıyor ama stok çok uzun süre yetecek kadar fazla. Hareketsiz üründe ise stok olduğu halde satış hiç yok. İlkinde sorun adettir, ikincisinde genelde ilan, fiyat ya da buybox.

Kampanya haftasında rutin değişir mi?

Sıra aynı kalır, satış hızını hesaplama dönemi değişir. Kampanyadan önceki hafta tükenecekler adımına daha çok zaman ayırın; kampanyadan sonraki hafta ise fazla stok ve hareketsiz ürün adımlarına.

Sonuç

Haftalık stok kontrolü uzun bir analiz değil, dört soruluk bir alışkanlıktır: ne bitecek, ne fazla, ne satmıyor, hangi ilan bozuk? Aynı gün, aynı sıra ve her adımın sonunda bir karar. Tükenme tahminini, stoksuz ilanları ve eşleşme bekleyen ilanları tek ekranda görmek isterseniz demo talep ederek Hastürk CRM'i deneyebilirsiniz.