Kargo Firması Performansı Nasıl Ölçülür? Teslim Süresi, Hasar ve Kayıp Oranı Tablosu
Kargo firması seçimi bir kez yapılıp unutulur; oysa performans bölgeye ve döneme göre değişir. Kendi gönderilerinizden taşıma süresini, 48 saat içinde teslim oranını, hasar, kayıp ve şikâyet oranını hesaplamayı, sorun maliyetini fiyata eklemeyi ve resmî verilerle kıyaslamayı anlatıyoruz.
Bu yazıda (7 başlık)
Kargo firması performansı, kendi gönderilerinizden hesaplanan beş göstergeyle ölçülür: ortalama taşıma süresi, 48 saat içinde teslim oranı, hasar oranı, kayıp oranı ve kargo kaynaklı şikâyet oranı. Bu göstergeleri her firma için aylık tabloya döküp gönderi başı fiyata sorun maliyetini eklediğinizde, hangi firmanın gerçekten ucuz olduğunu ve hangi bölgede hangisiyle göndermeniz gerektiğini görürsünüz.
Bu yazıda fiyatın neden tek ölçüt olmadığını, beş göstergenin tanımını ve formülünü, verinin siparişlerden nasıl toplanacağını, sonuçların resmî teslim süresi verileriyle nasıl kıyaslanacağını, örnek bir aylık karşılaştırma tablosunu ve tablodan firma ve bölge kararına nasıl geçileceğini anlatıyoruz.
Fiyat dışında neden ölçmeli?
Kargo anlaşması genellikle bir kez, fiyat teklifine bakılarak yapılır ve sonra unutulur. Oysa gönderi başı 10 TL ucuz olan firma, geç teslim, hasar ve kayıpla bu farkı kolayca geri alabilir. Kargo performansı satıcıyı üç yerden etkiler:
- Doğrudan maliyet: Hasarlı ve kayıp gönderide ürün, yeniden gönderim ve zaman kaybı. Tazminat süreci uzun sürer ve her zaman tam karşılanmaz.
- Müşteri deneyimi: Geciken paket soru, şikâyet ve düşük puan olarak döner. Eurostat'ın 2025 anketine göre AB'de online alışverişte en sık yaşanan sorun, müşterilerin %19,9'unun bildirdiği beklenenden yavaş teslimattı (Kaynak: Eurostat, More than a third of online shoppers face issues). Bu veri AB alışverişçilerine aittir ama teslim hızının müşteri memnuniyetindeki yerini iyi gösterir.
- Pazaryeri görünürlüğü: Teslim süresi ve mağaza puanı buybox ile sıralamayı etkiler. Kargo firmasının yavaşlığı sizin performansınız gibi görünür.
Gönderilerin büyük kısmının şehirler arası olduğunu da unutmayın. Ticaret Bakanı Bolat'ın açıklamasına göre e-ticaretteki gönderilerin yalnızca %17'si şehir içi gönderidir (Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaret Hacmi 2025'te 4,6 Trilyon Liraya Ulaştı). Yani firmanın aktarma merkezleri ve bölge ağı, kendi şehrinizdeki şubesinden daha belirleyicidir. Fiyat tarafını e-ticarette kargo maliyeti nasıl düşürülür yazımızda ayrıca ele aldık.
Ölçülecek 5 gösterge
| Gösterge | Formül | Neyi söyler? |
|---|---|---|
| Ortalama taşıma süresi | Toplam (teslim zamanı − kargoya teslim zamanı) ÷ teslim edilen gönderi | Firmanın genel hızı |
| 48 saat içinde teslim oranı | 48 saatte teslim edilen ÷ teslim edilen gönderi | Müşterinin hissettiği hız; ortalamanın sakladığı uç gecikmeler |
| Hasar oranı | Hasarlı teslim edilen ÷ teslim edilen gönderi | Taşıma ve aktarma özeni |
| Kayıp oranı | Kaybolan ÷ toplam gönderi | Takip ve güvenlik |
| Şikâyet oranı | Kargo kaynaklı soru ve şikâyet ÷ toplam gönderi | Kurye davranışı, adres sorunları, bilgilendirme |
İki tanım önemlidir:
- Taşıma süresini kargoya teslimden başlatın, sipariş anından değil. Siparişten kargoya teslime kadar geçen süre sizin hazırlık performansınızdır; ikisini karıştırırsanız kendi gecikmenizi firmaya yüklersiniz. Kendi tarafınızı kargoya veriş süresi yazımızda anlattık.
- Ortalamayı tek başına kullanmayın. 30 saatte teslim edilen dokuz paket ve 120 saat süren bir paketin ortalaması 39 saattir; tablo iyi görünür ama bir müşteri beş gün beklemiştir. 48 saat içinde teslim oranı bu uç gecikmeleri yakalar.
Bunlara ek olarak not etmeye değer bir altıncı kalem de alım düzenidir: kargo aracının söz verilen saatte gelmediği gün sayısı. Bu gecikme taşıma süresinde görünmez ama kargoya veriş sürenizi doğrudan bozar.
Veriyi siparişlerden toplamak
Gösterge hesaplamak için ayda bir doldurulan basit bir tablo yeter. Her gönderi bir satırdır:
| Sütun | Örnek | Nereden alınır? |
|---|---|---|
| Sipariş no ve kanal | 10482 · Pazaryeri | Sipariş listesi |
| Kargo firması | Firma A | Sipariş / etiket |
| Alıcı ili | Erzurum | Sipariş adresi |
| Kargoya teslim zamanı | 4 Kasım 16.40 | Takip hareketlerinde ilk okutma |
| Teslim zamanı | 6 Kasım 11.15 | Takip hareketlerinde teslim |
| Taşıma süresi (saat) | 42,6 | (Teslim − kargoya teslim) × 24 |
| 48 saatte mi? | 1 | Süre 48'den küçük ya da eşitse 1 |
| Hasar / kayıp / şikâyet | 0 / 0 / 0 | İade nedeni, tutanak, soru ve yorumlar |
Excel'de iki tarih-saat hücresini çıkarıp 24 ile çarptığınızda süreyi saat olarak bulursunuz. Ay sonunda bir özet tablo ile firmaya göre ortalama süreyi, 48 saat oranını ve hasar, kayıp, şikâyet toplamlarını tek ekranda alırsınız.
Hasar, kayıp ve şikâyet sütunlarını doldurmak için ayrı bir disiplin gerekir: her hasar bildirimini, her kayıp sürecini ve kargoyla ilgili her soruyu aynı gün tabloya işleyin. Süreçlerin kendisini hasarlı kargo süreci, kargo kayboldu ne yapılır ve teslim edildi görünüyor ama müşteri almadığını söylüyor yazılarımızda anlattık; “teslim edildi ama alınmadı” vakalarını da kayıp sütununa ayrı bir kodla işleyin.
Sipariş ve kargo bilgilerini tek yerde tutmak tabloyu kurmayı kolaylaştırır. Hastürk CRM'de sipariş listesini filtreleyip Excel'e aktarabilirsiniz. Kendi kargo anlaşmanızla gönderim yapıyorsanız (Kurumsal paket) gönderi panelden açılır, kargo firmasından durum düzenli sorgulanır ve teslim edilen sipariş kendiliğinden “Teslim edildi” olur; firmanın bildirdiği kargo ücreti de siparişin giderine yazılır.
Kaç gönderi yeterli?
Oranlar küçük hacimde yanıltır. Ayda 100 gönderide tek bir kayıp %1 eder; 600 gönderide aynı tek kayıp %0,17'dir. Bir firmayla ayda 200'den az gönderiniz varsa kararı tek aya göre değil, son üç ayın toplamına göre verin ve tek bir kötü haftayı “firma kötüleşti” diye okumayın.
Resmî teslim süresi verisiyle kıyaslamak
Kendi rakamlarınızı bir referansla karşılaştırmak, “bu süre iyi mi kötü mü” sorusuna cevap verir. Ticaret Bakanı Bolat'ın açıklamasına göre e-ticarette ortalama kargo teslim süresi son iki yılda yaklaşık 4 saat kısalarak 46 saatten 42,2 saate indi (Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaret Hacmi 2025'te 4,6 Trilyon Liraya Ulaştı). Aynı açıklamaya göre e-ticaret siparişlerinin %53'ü 24–48 saat içinde teslim ediliyor (Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaret Hacmi 2025'te 4,6 Trilyon Liraya Ulaştı).
Bu rakamları kullanırken iki noktaya dikkat edin:
- Başlangıç noktası farklı olabilir. Açıklamada sürenin sipariş anından mı, kargoya teslimden mi başlatıldığı belirtilmiyor. Bu yüzden kıyası kesin bir hedef değil, kaba bir referans olarak kullanın.
- %53, 24–48 saat aralığıdır. Sizin “48 saat içinde” oranınız 24 saatten kısa teslimleri de kapsar; iki oran birebir aynı şeyi ölçmez.
Kaba bir kural olarak: firmanızın ortalama taşıma süresi düzenli biçimde 42,2 saatin belirgin üstündeyse ve aynı bölgeye gönderen başka firmalar daha hızlıysa sorun firmadadır. Tüm firmalarınız aynı bölgede yavaşsa sorun coğrafyadadır; o zaman teslim süresi beklentisini ilanlarınızda gerçekçi tutmak daha doğru olur.
Aylık karşılaştırma tablosu

Aşağıdaki tablo bir aylık örnek veriden hesaplandı; firmalar ve rakamlar örnektir:
| Firma A | Firma B | Firma C | |
|---|---|---|---|
| Gönderi | 600 | 300 | 100 |
| Ortalama taşıma süresi | 36 saat | 49 saat | 44 saat |
| 48 saat içinde teslim | 438 → %73 | 165 → %55 | 62 → %62 |
| Hasar | 3 → %0,50 | 6 → %2,00 | 1 → %1,00 |
| Kayıp | 1 → %0,17 | 0 → %0 | 1 → %1,00 |
| Şikâyet | 12 → %2,00 | 15 → %5,00 | 3 → %3,00 |
| Anlaşma fiyatı (gönderi başı) | 95 TL | 82 TL | 88 TL |
Şimdi sorunların maliyetini fiyata ekleyin. Örnek olarak hasarlı bir gönderinin size maliyeti 450 TL (ürün, yeniden gönderim, zaman), kayıp gönderinin 600 TL, bir şikâyetin 30 TL (müşteri hizmetleri zamanı) olsun:
Gerçek gönderi başı maliyet = Anlaşma fiyatı + (Hasar × 450 + Kayıp × 600 + Şikâyet × 30) ÷ Gönderi
- Firma A: 95 + (3 × 450 + 1 × 600 + 12 × 30) ÷ 600 = 95 + 3,85 = 98,85 TL
- Firma B: 82 + (6 × 450 + 0 × 600 + 15 × 30) ÷ 300 = 82 + 10,50 = 92,50 TL
- Firma C: 88 + (1 × 450 + 1 × 600 + 3 × 30) ÷ 100 = 88 + 11,40 = 99,40 TL
Tablonun söylediği şudur: Firma B sorun maliyeti eklendiğinde bile en ucuz, ama en yavaş ve şikâyeti en çok olan firma. Bu fark TL olarak tabloya girmez; geç teslim, düşük puan ve buybox kaybı olarak başka yerde ödenir. Firma C'nin oranları ise yalnız 100 gönderiye dayanıyor; tek kayıp oranı %1'e çıkarmış, karar için bir iki ay daha veri gerekir.
Üç firmanın birleşik tablosu da sizin genel resminizi verir (bizim hesabımız, örnek veriyle): ağırlıklı ortalama taşıma süresi (600 × 36 + 300 × 49 + 100 × 44) ÷ 1.000 = 40,7 saat; 48 saat içinde teslim oranı (438 + 165 + 62) ÷ 1.000 = %66,5.
Sonuca göre firma ve bölge kararı
Tablo bir firmayı “iyi” ya da “kötü” ilan etmek için değil, gönderiyi doğru firmaya yönlendirmek için kullanılır. Pratik karar adımları:
- Bölgeye göre bölün. Aynı tabloyu alıcı iline ya da bölgeye göre de çıkarın. Firma B genel olarak yavaş olabilir ama Marmara içinde hızlı, uzak bölgelerde yavaş olabilir. Satışlarınızın hangi illere gittiğini raporlardaki Türkiye haritasında görebilirsiniz.
- Ürüne göre bölün. Kırılabilir ve değerli ürünleri hasar oranı en düşük firmaya, acil ve hızlı teslim sözü verdiğiniz siparişleri 48 saat oranı en yüksek firmaya verin. Ucuz ve dayanıklı ürünlerde en düşük gerçek maliyet öne çıkabilir.
- Eşik belirleyin. Kendiniz için başlangıç eşikleri koyun; örneğin üç ay üst üste hasar oranı %1'in, şikâyet oranı %3'ün üstündeyse ya da 48 saat oranı diğer firmaların 10 puan altındaysa o bölgede firmayı değiştirin. Bunlar bizim önerdiğimiz başlangıç değerleridir; kendi kategorinize göre ayarlayın.
- Veriyle pazarlık edin. Aylık tabloyu firmanın şube ya da bölge sorumlusuyla paylaşın. “Hasar oranınız %2” demek, genel bir şikâyetten çok daha etkilidir.
- Yoğun dönemi ayrı değerlendirin. Ticaret Bakanlığı'nın 2025 raporuna göre işlem sayılarındaki en sert sıçramalar büyük kampanya dönemleri nedeniyle Kasım ve Aralık aylarında yaşandı (Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, E-Commerce Outlook in Türkiye Report 2025). Bu haftalarda taşıma süreleri uzayabilir; kampanya haftalarının verisini olağan aylarla aynı ortalamaya katmayın.
Pazaryerinin anlaşmalı kargosuyla gönderiyorsanız seçenekleriniz pazaryerinin sunduğu firmalarla sınırlıdır, ama orada da firma seçimi yapabilirsiniz. Hastürk CRM'in kargo ve etiket bölümünde kargo firmasını sipariş başına seçebilir ya da kanal için varsayılan firma belirleyebilirsiniz; Trendyol ve Hepsiburada siparişlerinde firmayı panelden değiştirip yeni barkodu alırsınız. Tablodan çıkan bölge kararını bu ayarlarla uygulamaya geçirirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kargo firması performansını ne sıklıkla ölçmeliyim?
Ayda bir tablo çıkarın, kararı üç aylık toplama göre verin. Kampanya haftalarını ayrı değerlendirin.
Taşıma süresi sipariş anından mı başlamalı?
Hayır. Firmanın performansını ölçmek için süreyi paketin kargoya teslim edildiği andan başlatın. Siparişten kargoya teslime kadar geçen süre sizin hazırlık performansınızdır.
Gönderi sayım az, oranlar güvenilir mi?
Ayda 200'den az gönderide tek bir olay oranı çok oynatır. Son üç ayı birlikte değerlendirin ve tek bir kötü haftayla firma değiştirmeyin.
Resmî ortalama teslim süresiyle nasıl kıyaslarım?
Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı 42,2 saati kaba bir referans olarak kullanın. Açıklamada başlangıç noktası belirtilmediği için kesin hedef gibi görmeyin; aynı bölgeye gönderen firmalarınızı birbiriyle kıyaslamak daha güvenilirdir.
Pazaryerinin anlaşmalı kargosunda firma seçebilir miyim?
Pazaryerinin sunduğu anlaşmalı firmalar arasından seçim yapabilirsiniz. Seçenekler ve koşullar pazaryerine göre değişir; satıcı panelinizdeki güncel listeyi kontrol edin.
